Noong unang panahon, ang ilog ay mahalaga sa buhay ng mga tao. Ito ay hindi lamang isang lugar kung saan dumadaloy ang tubig. Ito ay bahagi ng ating kasaysayan at kultura. Ang mga ninuno natin ay nanirahan malapit sa ilog. Sila ay gumamit ng ilog para sa iba't ibang bagay. Halimbawa, ang ilog ay pinagkukunan nila ng inuming tubig. Ang tubig sa ilog ay malinis at sariwa. Kaya, ito ay ligtas inumin. Sila rin ay gumamit ng ilog para sa pagluluto. Ang ilog ay nagbigay sa kanila ng mga isda at iba pang pagkain. Sila ay nangingisda sa ilog araw-araw. Ang ilog din ay ginamit nila para sa paglalaba ng kanilang mga damit. Ang tubig sa ilog ay nakatulong upang linisin ang kanilang mga damit. Higit sa lahat, ang ilog ay ginamit nila bilang daanan. Sila ay naglalakbay sa ilog gamit ang mga bangka. Ang ilog ay nag-ugnay sa kanila sa ibang mga lugar. Sa paglipas ng panahon, maraming bagay ang nagbago. Ngunit, ang ilog ay nanatiling mahalaga. Noong bata ako, madalas akong pumunta sa ilog kasama ang aking lolo. Ang aking lolo ay isang mangingisda. Araw-araw, siya ay pumupunta sa ilog upang mangisda. Ako ay sumasama sa kanya. Natutunan ko ang maraming bagay tungkol sa ilog mula sa kanya. Itinuro niya sa akin kung paano mangisda gamit ang lambat. Ipinakita niya sa akin kung saan matatagpuan ang mga isda. Sinabi niya sa akin ang mga kuwento tungkol sa ilog. Ang mga kuwento niya ay puno ng mga alamat at kababalaghan. Sabi niya, ang ilog ay may mga espiritu. Ang mga espiritu na ito ay nagbabantay sa ilog. Dapat natin silang igalang. Naaalala ko pa noong isang araw. Kami ng lolo ko ay nangingisda sa ilog. Biglang, umulan ng malakas. Ang tubig sa ilog ay tumaas. Kami ay natakot. Mabilis kaming umuwi. Pagkatapos ng ulan, bumalik kami sa ilog. Nakita namin na maraming basura sa ilog. Ang ilog ay naging marumi. Simula noon, hindi na ako madalas pumunta sa ilog. Nalungkot ako dahil ang ilog ay hindi na katulad ng dati. Ang ilog ay naging biktima ng polusyon. Ang mga tao ay nagtapon ng basura sa ilog. Ang mga pabrika ay nagtapon ng kemikal sa ilog. Dahil dito, maraming isda ang namatay. Ang tubig sa ilog ay naging hindi ligtas inumin. Gusto kong ibalik ang dating ganda ng ilog. Gusto kong makita muli ang mga isda na lumalangoy sa ilog. Gusto kong marinig muli ang awit ng mga ibon sa ilog. Gusto kong maamoy muli ang sariwang hangin sa ilog. Sana, magtulungan tayo upang linisin ang ilog. Sa ganitong paraan, maipapakita natin ang pagmamahal sa ating kalikasan. Maipapakita rin natin ang paggalang sa ating mga ninuno. Ang ilog ay parte ng ating pagkatao. Dapat natin itong pangalagaan para sa mga susunod na henerasyon. Sinubukan kong maghanap ng paraan para makatulong. Nagsimula ako sa maliit na bagay. Una, kinausap ko ang aking mga kaibigan at kapitbahay. Sinabi ko sa kanila ang tungkol sa problema ng ilog. Ipinaliwanag ko sa kanila kung gaano kahalaga ang ilog sa ating buhay. Hinikayat ko sila na huwag magtapon ng basura sa ilog. Marami sa kanila ang nakinig sa akin. Sila ay nangako na tutulong sila. Sama-sama, nagsimula kaming maglinis ng ilog. Kinuha namin ang mga basura sa paligid ng ilog. Inilagay namin ang mga ito sa mga sako. Pagkatapos, dinala namin ang mga sako sa basurahan. Hindi ito madali. Maraming basura. Ngunit, hindi kami sumuko. Patuloy kaming naglinis araw-araw. Sa paglipas ng mga araw, nakita namin ang pagbabago. Ang ilog ay nagsimulang luminis. Ang tubig ay hindi na gaanong marumi. Nakakita kami ng ilang isda na bumalik sa ilog. Masaya kami. Ang aming pagsisikap ay nagbunga. Ngunit, alam namin na hindi pa ito sapat. Kailangan naming gawin pa. Kaya, nagpasya kaming lumapit sa mga lokal na opisyal. Humingi kami ng tulong sa kanila. Sinabi namin sa kanila ang tungkol sa aming proyekto. Ipinaliwanag namin sa kanila kung gaano kahalaga ang ilog. Nagulat sila sa aming dedikasyon. Sila ay nangako na tutulong sila sa amin. Nagbigay sila ng mga kagamitan para sa paglilinis. Nagpadala rin sila ng mga tao para tumulong sa amin. Dahil sa tulong nila, mas mabilis naming nalinis ang ilog. Nagtanim din kami ng mga puno sa paligid ng ilog. Ang mga puno ay nakatulong upang mapanatili ang kalinisan ng tubig. Ang mga ugat ng mga puno ay pumipigil sa pagguho ng lupa. Sa loob ng ilang buwan, ang ilog ay bumalik sa kanyang dating ganda. Ang tubig ay malinis at sariwa. Ang mga isda ay lumalangoy muli sa ilog. Ang mga ibon ay umaawit muli sa ilog. Ang hangin ay sariwa muli. Masaya ang lahat. Ang ilog ay buhay muli. Natutunan ko na kahit maliit na bagay, makakatulong. Ang mahalaga ay magsimula at huwag sumuko. Kung sama-sama tayong kikilos, makakamit natin ang ating mga pangarap. Ang ilog ay hindi lamang isang ilog. Ito ay simbolo ng ating pag-asa at pagkakaisa. Ang ilog ay nagtuturo sa atin ng maraming bagay. Ito ay nagtuturo sa atin ng kahalagahan ng pagtutulungan. Ito ay nagtuturo sa atin ng kahalagahan ng pagmamahal sa ating kalikasan. Ito ay nagtuturo sa atin ng kahalagahan ng paggalang sa ating mga ninuno. Ang ilog ay bahagi ng ating buhay. Dapat natin itong pangalagaan at mahalin. Dapat nating tandaan na ang ilog ay buhay. Kung pangangalagaan natin ang ilog, pangangalagaan din natin ang ating sarili. Kung babayaan natin ang ilog, babayaan din natin ang ating sarili. Ang ilog ay repleksyon ng ating pagkatao. Kung malinis ang ilog, malinis din ang ating puso. Kung marumi ang ilog, marumi din ang ating puso. Kaya, dapat nating linisin ang ilog. Sa ganitong paraan, lilinisin din natin ang ating sarili. Ang ilog ay regalo sa atin. Dapat natin itong tanggapin ng may pagmamahal at responsibilidad. Ang ilog ay hindi lamang para sa atin. Ito ay para rin sa mga susunod na henerasyon. Dapat nating siguraduhin na ang ilog ay mananatiling malinis at buhay para sa kanila. Sa huli, ang ilog ay nagpapaalala sa atin ng ating pinagmulan. Ito ay nagpapaalala sa atin ng ating kasaysayan. Ito ay nagpapaalala sa atin ng ating kultura. Kaya, dapat nating ipagmalaki ang ating ilog. Dapat nating ipagmalaki ang ating pinagmulan. Dapat nating ipagmalaki ang ating pagkatao.

Ang Ilog

Maraming tao ang naniniwala na ang pagtakbo ay para lamang sa mga atleta o sa mga taong gustong pumayat. Hindi ito totoo! Ang pagtakbo ay para sa lahat. Basta't gusto mo at kaya mo, pwede kang tumakbo. Hindi kailangan maging mabilis o malayo agad. Ang importante ay magsimula at mag-enjoy. Kaya, tara, takbuhan tayo! Bilisan mo! Ang problema ng maraming tao ay hindi nila alam kung paano magsimula. Natatakot sila na baka hindi nila kaya o baka mapagod sila agad. Kaya, ang unang hakbang ay magsimula sa maliit na bagay. Pwede kang magsimula sa paglalakad. Maglakad ka muna ng 10 minuto sa araw-araw. Pagkatapos, dagdagan mo ng 5 minuto kada linggo. Hanggang sa kaya mo nang maglakad ng 30 minuto. Pagkatapos nito, pwede ka nang magsimulang tumakbo. Pero, huwag kang biglain. Takbo ka muna ng isang minuto, tapos lakad ng dalawang minuto. Ulitin mo ito ng limang beses. Pagkatapos, dagdagan mo ang oras ng pagtakbo at bawasan ang oras ng paglalakad. Hanggang sa kaya mo nang tumakbo ng tuloy-tuloy. Minsan, nakakatamad tumakbo lalo na kung mag-isa ka lang. Kaya, humanap ka ng kaibigan na gustong sumabay sa iyo. Pwede kayong mag-usap habang tumatakbo. O kaya, pwede kayong maglaro. May mga laro na pwede niyong laruin habang tumatakbo. Halimbawa, pwede kayong magbilangan ng mga puno o mga kotse na nakikita ninyo. O kaya, pwede kayong mag-unahan sa pagtakbo hanggang sa isang lugar. Basta't mag-enjoy kayo! Isa pang problema ay ang pagpili ng tamang lugar para tumakbo. Hindi lahat ng lugar ay maganda para tumakbo. Iwasan mo ang mga lugar na maraming sasakyan o mga lugar na madumi. Humanap ka ng lugar na tahimik at malinis. Pwede kang tumakbo sa parke, sa kalsada na hindi masyadong matao, o sa treadmill sa gym. Ang importante ay komportable ka sa lugar na pinili mo. Kapag tumatakbo ka, huwag mong kalimutan ang tamang gamit. Magsuot ka ng sapatos na komportable at tama ang sukat. Huwag kang magsuot ng sapatos na masikip o maluwag. Pwede kang magsuot ng damit na presko at hindi mainit. Magdala ka rin ng tubig para hindi ka ma-dehydrate. At huwag mong kalimutan ang iyong cellphone para makinig ng musika o para tumawag kung may emergency. Ang pagtakbo ay hindi lamang para sa katawan. Para rin ito sa isip. Kapag tumatakbo ka, nakakalimutan mo ang mga problema mo. Nakakawala ka ng stress. Nakakagaan ng pakiramdam. Kaya, tumakbo ka. Bilisan mo! At mag-enjoy ka! Minsan, kahit gusto mo talagang tumakbo, may mga araw na hindi mo talaga kaya. Masakit ang katawan mo, o kaya naman, wala ka lang talagang gana. Ano ang gagawin mo? Ang importante ay huwag kang magalit sa sarili mo. Okay lang na magpahinga. Hindi mo kailangang pilitin ang sarili mo. Pwede kang magpahinga ng isang araw, dalawang araw, o kahit isang linggo. Basta't huwag kang susuko. Pagkatapos mong magpahinga, bumalik ka ulit sa pagtakbo. Simulan mo ulit sa maliit na bagay. Maglakad ka muna, tapos takbo. Huwag kang magmadali. Ang importante ay bumalik ka sa dati mong routine. May mga pagkakataon din na kahit gusto mong tumakbo, hindi mo naman alam kung saan ka pupunta. Paulit-ulit na lang ang ruta mo. Nakakasawa na. Kaya, humanap ka ng bagong lugar na pwede mong takbuhan. Pwede kang magtanong sa mga kaibigan mo o kaya, pwede kang maghanap sa internet. Siguro may parke na hindi mo pa napuntahan, o kaya naman, may kalsada na hindi mo pa natatakbuhan. Ang importante ay magkaroon ka ng bagong lugar na pwedeng magbigay sa iyo ng inspirasyon. Isa pang problema na kinakaharap ng maraming tao ay ang kawalan ng oras. Busy sila sa trabaho, sa pag-aaral, o sa pamilya. Kaya, hindi nila maisingit ang pagtakbo sa kanilang schedule. Pero, kahit gaano ka kabusy, pwede ka pa ring maglaan ng oras para sa pagtakbo. Hindi mo kailangang tumakbo ng isang oras araw-araw. Kahit 30 minuto lang, okay na. Pwede kang gumising ng mas maaga o kaya naman, pwede kang tumakbo pagkatapos ng iyong trabaho o pag-aaral. Ang importante ay maglaan ka ng oras para sa iyong kalusugan. At huwag mong isipin na ang pagtakbo ay dagdag na gawain. Isipin mo na ito ay parte ng iyong buhay. Isipin mo na ito ay oras para sa iyong sarili. Oras para mag-relax, mag-isip, at mag-enjoy. Sa paglipas ng panahon, makikita mo ang mga positibong epekto ng pagtakbo sa iyong buhay. Hindi lamang sa iyong katawan, kundi pati na rin sa iyong isip at iyong kalusugan. Mas magiging masigla ka, mas magiging masaya ka, at mas magiging malusog ka. Kaya, takbuhan na! Bilisan mo! Ang pagtakbo ay hindi lamang isang ehersisyo. Ito ay isang paraan ng pamumuhay. Ito ay isang paraan para maging mas malusog, mas masaya, at mas matatag. Huwag mong sayangin ang pagkakataon na ito. Simulan mo na ngayon. Hindi mo kailangang maging perpekto. Hindi mo kailangang maging mabilis. Ang importante ay magsimula ka at magpatuloy ka. Dahil sa huli, ang pagtakbo ay hindi lamang tungkol sa pagtakbo. Ito ay tungkol sa paglalakbay. Ito ay tungkol sa pagtuklas ng iyong sarili. Ito ay tungkol sa pagiging mas mahusay na bersyon ng iyong sarili. Kaya, takbo. Takbuhan. Bilisan mo! Para sa iyong kalusugan, para sa iyong kaligayahan, para sa iyong buhay.

Takbuhan: Bilisan Mo!

Tingnan niyo si Tatay. Ayan, abala na naman siya sa kanyang mesa. May mga kahoy, pandikit, at iba't ibang gamit. Gumagawa siya ng modelo ng bahay. Mahilig si Tatay gumawa ng mga modelo. Noong bata pa ako, ginawa niya ako ng modelo ng barko. Ngayon, bahay naman. Ang sabi niya, para daw ito sa kanyang proyekto sa trabaho. Kailangan daw niya ipakita sa mga tao kung ano ang plano nilang gawin. Kaya gumagawa siya ng modelo. Mas madali daw maintindihan kapag may modelo. Pero, teka, parang may problema. Nakasimangot si Tatay. Lumapit ako sa kanya. 'Tay, anong problema?' tanong ko. 'Anak, hindi pantay ang bubong,' sagot niya. Tiningnan ko ang modelo. Oo nga, bahagyang nakataas ang isang bahagi ng bubong. Mukhang hindi maganda. 'Paano 'yan, Tay?' tanong ko ulit. Nag-isip si Tatay. Kinamot niya ang kanyang ulo. 'Hmm, kailangan ko sigurong tanggalin ang bubong at ayusin,' sabi niya. Kumuha siya ng maliit na lagari. Dahan-dahan niyang hiniwa ang pandikit na nakakabit sa bubong. Maingat siya para hindi masira ang ibang parte ng bahay. Pagkatapos, natanggal na niya ang bubong. Nakita ko ang problema. May maliit na kahoy na nakaharang. Kaya pala hindi pantay ang bubong. 'Tay, ayan oh! May nakaharang!' sabi ko. Tiningnan ni Tatay. 'Oo nga, anak. Magaling!' sabi niya. Kinuha niya ang maliit na kahoy at tinanggal. Sinubukan niyang ilagay ulit ang bubong. Pero, hindi pa rin pantay! 'Ay naku! Ano kaya ang mali?' tanong niya sa sarili niya. Nag-isip ulit siya. Tiningnan niya ang mga sukat. Kinuha niya ang ruler. Sinukat niya ang bawat parte ng bubong. 'Aha!' sabi niya. 'Mali ang sukat ng isang side! Kaya pala!' Kumuha siya ng bagong kahoy. Sinukat niya ito nang tama. Pagkatapos, pinalitan niya ang maling sukat na kahoy. Sinubukan niya ulit ilagay ang bubong. Sa pagkakataong ito, sakto! Pantay na pantay ang bubong. 'Yehey! Nakuha ko rin!' masayang sabi ni Tatay. Ngumiti ako. 'Ang galing mo talaga, Tay!' sabi ko. 'Kailangan lang maging matiyaga at mag-isip ng mabuti,' sagot ni Tatay. Tinulungan ko si Tatay na idikit ang bubong. Ginagamitan namin ng pandikit. Pagkatapos, pinatuyo namin ito. Habang nagpapatuyo, nagkwento si Tatay tungkol sa kanyang proyekto. Sabi niya, importante daw na maging maayos ang modelo. Para daw maintindihan ng lahat ang plano nila. Para walang magkamali sa paggawa. Pagkatapos matuyo ng pandikit, tiningnan namin ulit ang modelo. Perpekto! Pantay na ang bubong. Walang problema. Tuwang-tuwa si Tatay. Nagpasalamat siya sa akin sa pagtulong. Sabi ko, wala 'yun. Masaya ako na nakatulong ako sa kanya. Sa paggawa ng modelo na 'to, natutunan ko na kahit may problema, may solusyon. Kailangan lang maging matiyaga, mag-isip ng mabuti, at humingi ng tulong kung kailangan. Kinabukasan, dinala ni Tatay ang modelo sa kanyang trabaho. Pag-uwi niya, masaya siya. Sabi niya, nagustuhan daw ng mga kasamahan niya ang modelo. Naintindihan daw nila agad ang plano. Walang nagtanong ng mahirap. Dahil daw sa modelo, naging madali ang pagpapaliwanag. Pero, may isa pang problema. Sabi ni Tatay, kailangan daw nilang gumawa ng mas malaking modelo. Para daw mas makita ang detalye. Medyo natakot ako. Baka mas mahirap gumawa ng mas malaking modelo. Baka mas maraming problema. Kinagabihan, nagsimula na si Tatay gumawa ng mas malaking modelo. Gumamit siya ng mas maraming kahoy. Mas malaki rin ang mga gamit niya. Ako naman, nanonood lang. Gusto kong tumulong, pero hindi ko alam kung paano. Maya-maya, nakita ko na naman si Tatay na nakasimangot. 'Tay, anong problema?' tanong ko. 'Anak, ang laki ng bahay, pero parang walang espasyo sa loob,' sagot niya. Tiningnan ko ang modelo. Malaki nga sa labas, pero parang siksikan sa loob. Parang walang lugar para sa mga tao. 'Oo nga, Tay. Parang masikip,' sabi ko. Nag-isip si Tatay. 'Hmm, kailangan ko sigurong baguhin ang plano,' sabi niya. Kumuha siya ng papel at lapis. Nagdrawing siya ng bagong plano. Binago niya ang laki ng mga kuwarto. Dinagdagan niya ang espasyo sa loob. Pagkatapos, sinimulan na niyang baguhin ang modelo. Inayos niya ang mga pader. Nilakihan niya ang mga bintana. Ginawa niyang mas maluwag ang loob ng bahay. Mahirap ang trabaho, pero hindi sumuko si Tatay. Tuloy-tuloy lang siya sa paggawa. Ako naman, tinutulungan ko siya sa mga maliliit na bagay. Inaabot ko ang mga gamit niya. Pinupunasan ko ang pawis niya. Pagkatapos ng ilang araw, natapos na rin ang mas malaking modelo. Tiningnan namin ito. Wow! Ang ganda! Malaki sa labas, maluwag sa loob. May sapat na espasyo para sa lahat. 'Ang galing mo, Tay!' sabi ko. 'Salamat, anak. Malaking tulong ka,' sagot niya. Dinala ulit ni Tatay ang modelo sa kanyang trabaho. Pag-uwi niya, mas masaya siya. Sabi niya, sobrang nagustuhan daw ng mga kasamahan niya ang modelo. Lahat daw sila ay humanga. Dahil daw sa modelo, mas naging sigurado sila sa kanilang plano. Walang duda, walang pag-aalinlangan. Sa paggawa ng mga modelo, natutunan ko ang maraming bagay. Natutunan ko na kahit mahirap ang trabaho, kayang tapusin kung may tiyaga. Natutunan ko na kahit may problema, may solusyon. Kailangan lang mag-isip ng mabuti at humingi ng tulong kung kailangan. Natutunan ko rin na importante ang pagtutulungan. Kapag nagtutulungan, mas madaling maabot ang mga pangarap. Higit sa lahat, natutunan ko na ang paggawa ng modelo ay hindi lang para sa trabaho. Pwede rin itong gamitin sa iba't ibang bagay. Halimbawa, pwede kang gumawa ng modelo ng iyong pangarap na bahay. Para makita mo kung ano ang gusto mo. Pwede ka ring gumawa ng modelo ng iyong proyekto sa eskwela. Para mas maintindihan ng iyong mga kaklase. Ang paggawa ng modelo ay isang magandang paraan para ipakita ang iyong mga ideya. Ito ay isang paraan para maging mas malikhain at maparaan. Kaya, subukan mo ring gumawa ng modelo. Malay mo, maging mahusay ka rin tulad ni Tatay.

Ang Modelo ni Tatay

Noong unang panahon, matagal na panahon na ang nakalipas, may isang pangyayari na nagpabago sa mundo. Ito ay ang pagkatuklas ng mga kulay. Bago ito, ang mundo ay tila isang malaking larawan na itim at puti lamang. Ang mga tao ay hindi alam kung ano ang pula, asul, o dilaw. Isang araw, may isang matapang na bata na nagngangalang Lito ang naglakbay sa isang malayong lugar. Doon niya natuklasan ang isang kakaibang bagay - isang bahaghari pagkatapos ng ulan. Ang bahaghari ay may iba't ibang kulay. Nakita ni Lito ang pula, kahel, dilaw, berde, asul, indigo, at lila. Tuwang-tuwa siya! Bumalik siya sa kanyang bayan at ibinahagi ang kanyang natuklasan sa lahat. Simula noon, ang mga tao ay nagsimulang magpinta at magkulay. Ang mundo ay naging mas maganda at mas masaya. May iba't ibang kulay sa ating buhay, at bawat isa ay may kahulugan. Pag-usapan natin ang ilan sa mga ito. Pula. Ang pula ay kulay ng pag-ibig at lakas. Ito ay nagpapaalala sa atin ng apoy na nagbibigay ng init at liwanag. Ang pula ay nakikita natin sa mga rosas na ibinibigay natin sa mga mahal natin sa buhay. Ito rin ang kulay ng puso, na sumisimbolo ng ating damdamin. Kapag tayo ay masaya o galit, ang ating mga pisngi ay nagiging kulay pula. Kahel. Ang kahel ay kulay ng kasiyahan at enerhiya. Ito ay nagpapaalala sa atin ng araw na sumisikat sa umaga, nagbibigay ng pag-asa sa bagong araw. Nakikita natin ang kahel sa mga prutas tulad ng mangga at dalandan. Ang mga ito ay masustansya at nagbibigay lakas sa ating katawan. Ang kahel ay nagpapakita na tayo ay masigla at handang harapin ang anumang hamon. Dilaw. Ang dilaw ay kulay ng saya at pagkakaibigan. Ito ay nagpapaalala sa atin ng mga bulaklak na nakikita natin sa mga hardin. Ang dilaw ay kulay ng araw, na nagbibigay ng liwanag at init sa ating mundo. Nakikita natin ito sa mga saging na kinakain natin. Ang dilaw ay nagpapakita ng ating positibong pananaw sa buhay. Kapag nakakakita tayo ng dilaw, tayo ay napapangiti. Berde. Ang berde ay kulay ng kalikasan at pag-asa. Ito ay nagpapaalala sa atin ng mga puno at halaman na nagbibigay sa atin ng sariwang hangin. Ang berde ay nakikita natin sa mga dahon at damo. Ito ay nagpapakita na ang buhay ay patuloy na lumalago at umuunlad. Kapag tayo ay nakakakita ng berde, tayo ay nakakaramdam ng kapayapaan. Asul. Ang asul ay kulay ng kalmado at katapatan. Ito ay nagpapaalala sa atin ng langit at dagat. Ang asul ay nagpapakita na tayo ay mapayapa at maaasahan. Kapag tayo ay nakakakita ng asul, tayo ay nakakaramdam ng kapanatagan. Indigo. Ang indigo ay kulay ng karunungan at misteryo. Ito ay nagpapaalala sa atin ng gabi at ng mga bituin. Ang indigo ay nagpapakita na tayo ay may malalim na pag-iisip at imahinasyon. Kapag tayo ay nakakakita ng indigo, tayo ay nagiging interesado sa mga bagay na hindi pa natin alam. Lila. Ang lila ay kulay ng maharlika at pagkamalikhain. Ito ay nagpapaalala sa atin ng mga bulaklak at mga alahas. Ang lila ay nagpapakita na tayo ay may kakaibang talento at personalidad. Kapag tayo ay nakakakita ng lila, tayo ay nagiging inspirasyon. Ang bawat kulay ay may sariling kahulugan at halaga. Sa pamamagitan ng mga kulay, mas nakikita natin ang ganda ng mundo at mas nauunawaan natin ang ating mga damdamin. Kaya, kulayan natin ang ating buhay ng iba't ibang kulay at maging masaya! Ngayon, pag-usapan naman natin kung paano natin magagamit ang mga kulay sa ating buhay. Ang mga kulay ay hindi lamang para sa pagpipinta o pagguhit. Ito ay bahagi ng ating pang-araw-araw na pamumuhay. Sa ating mga damit. Gusto mo ba ng kulay pula na damit? Ito ay nagpapakita na ikaw ay matapang at may lakas ng loob. Gusto mo ba ng kulay asul na damit? Ito ay nagpapakita na ikaw ay kalmado at mapayapa. Ang mga kulay ay nakakatulong din sa ating pakiramdam. Kapag tayo ay malungkot, maaari tayong gumamit ng mga kulay na nagpapasaya sa atin. Maaari tayong magpinta ng isang larawan na may maraming kulay. Maaari tayong magbasa ng isang libro na may makukulay na ilustrasyon. Sa ating mga tahanan. Maaari nating kulayan ang ating mga dingding ng mga kulay na gusto natin. Ang kulay berde ay nagbibigay ng kapayapaan sa ating isipan. Ang kulay dilaw ay nagbibigay ng saya sa ating puso. Sa ating mga pagkain. Ang mga prutas at gulay ay may iba't ibang kulay. Ang mga ito ay hindi lamang masarap, kundi masustansya rin. Ang kulay kahel na karot ay mabuti para sa ating mga mata. Ang kulay berde na broccoli ay mabuti para sa ating katawan. Sa ating mga kaibigan. Bawat isa sa atin ay may paboritong kulay. Ito ay nagpapakita ng ating personalidad. May mga taong mahilig sa kulay lila. Sila ay malikhain at may kakaibang talento. May mga taong mahilig sa kulay asul. Sila ay tapat at maaasahan. Sa ating mga pangarap. Ang mga kulay ay nagbibigay inspirasyon sa atin. Kapag tayo ay nangangarap, nakakakita tayo ng iba't ibang kulay. Ito ay nagpapakita na tayo ay may malawak na imahinasyon. Ang mga kulay ay nakakatulong sa atin upang maging masaya, malikhain, at positibo. Huwag nating kalimutan na ang bawat kulay ay may kahalagahan sa ating buhay. Gamitin natin ang mga kulay upang ipakita ang ating damdamin, personalidad, at pangarap. Sa pagtatapos ng ating paglalakbay sa mundo ng mga kulay, tandaan natin na ang bawat isa sa atin ay may kakayahang magkulay ng ating sariling mundo. Maaaring hindi natin makontrol ang lahat ng nangyayari sa ating paligid, ngunit may kapangyarihan tayong pumili kung paano natin ito tutugunan at kung paano natin gustong makita ang ating buhay. Ang pagtuklas ni Lito ng bahaghari ay hindi lamang tungkol sa pagkakita ng mga bagong kulay. Ito ay tungkol sa pagbubukas ng ating mga mata sa kagandahan at posibilidad na nasa ating paligid. Ito ay tungkol sa pagiging matapang na tuklasin ang mga bagong bagay at ibahagi ito sa iba. Kaya, maging tulad tayo ni Lito. Maging matapang tayo sa pagtuklas ng mga kulay sa ating buhay. Huwag tayong matakot na magpinta ng ating sariling mundo. At higit sa lahat, ibahagi natin ang ating mga kulay sa iba upang ang mundo ay maging mas maganda at mas masaya. Ang mga kulay ay parang mga kaibigan na laging nandiyan para sa atin. Kapag tayo ay nag-iisa, maaari tayong makipagkaibigan sa mga kulay. Kapag tayo ay malungkot, maaari tayong humingi ng tulong sa mga kulay. At kapag tayo ay masaya, maaari tayong magdiwang kasama ang mga kulay. Kaya, huwag nating kalimutan ang mga kulay. Sila ay bahagi ng ating buhay. Sila ay nagbibigay kahulugan sa ating mundo. At sila ay nagpapaalala sa atin na ang buhay ay puno ng pag-asa, pag-ibig, at kagalakan. Kulayan natin ang ating mundo. Kulayan natin ang ating buhay. At maging masaya tayo! Ang paglalakbay ni Lito ay nagtuturo sa atin na ang mundo ay isang malaking canvas. Bawat isa sa atin ay may hawak na brush at pintura. Tayo ang magpapasya kung anong kulay ang ating gagamitin at kung paano natin ito ipipinta. Maaaring may mga pagkakataon na ang ating canvas ay tila madilim at walang kulay. Ngunit tandaan natin na palaging may pag-asa. Palaging may pagkakataon na magdagdag ng kulay at liwanag sa ating buhay. Maging matapang tayo na gamitin ang ating mga kulay upang magpinta ng isang magandang kinabukasan. At huwag nating kalimutan na ang pinakamagandang obra ay ang obra na nagmula sa puso.

Kulayan Natin ang Bahaghari

Noong unang panahon, ang mga tao ay naghahanap ng paraan para magkaroon ng ligtas na tirahan. Sila ay gumagamit ng mga natural na materyales tulad ng kahoy, bato, at dahon para gumawa ng mga simpleng bahay. Ito ang simula ng arkitektura. Hindi pa ito komplikado, pero mahalaga dahil nagbibigay ito ng proteksyon laban sa ulan, init, at mga hayop. Sa paglipas ng panahon, natuto ang mga tao na gumamit ng mas maraming materyales at teknik. Sa sinaunang Ehipto, itinayo ang mga piramide. Ang mga ito ay malalaking monumento para sa mga paraon. Ginamit nila ang bato at ang kanilang kaalaman sa matematika para itayo ang mga piramide na matibay at maganda. Ang mga piramide ay hindi lamang libingan, kundi simbolo rin ng kapangyarihan ng paraon. Sa sinaunang Gresya, ang arkitektura ay naging mas pormal. Itinayo nila ang mga templo para sa kanilang mga diyos. Gumamit sila ng mga kolumna at simetriko na disenyo. Ang Parthenon sa Athens ay isang magandang halimbawa ng arkitekturang Griyego. Ito ay simple pero elegante. Ipinapakita nito ang kahusayan ng mga Griyego sa paggawa ng gusali. Pagkatapos ng Gresya, dumating ang Imperyong Romano. Ang mga Romano ay mahusay sa inhinyeriya. Nagtayo sila ng mga kalsada, aqueduct, at amphitheater. Ang Colosseum sa Roma ay isang sikat na halimbawa ng arkitekturang Romano. Ito ay isang malaking arena kung saan nanonood ang mga tao ng mga laban. Ang mga Romano ay gumamit ng konkretong materyales na mas matibay kaysa sa bato. Noong Gitnang Panahon, umusbong ang arkitekturang Gotiko sa Europa. Ang mga katedral ay itinayo na may matataas na tore at stained glass windows. Ang Notre Dame Cathedral sa Paris ay isang halimbawa nito. Ang mga gusaling Gotiko ay nagpapakita ng kahalagahan ng relihiyon sa buhay ng mga tao. Ang mga arkitekto ay nagtayo ng mga gusali na nagbibigay-inspirasyon at nagpapakita ng kanilang pananampalataya. Sa panahon ng Renaissance, ang arkitektura ay bumalik sa mga ideya ng sinaunang Gresya at Roma. Ang mga gusali ay naging mas klasiko at balanse. Ang St Peter’s Basilica sa Vatican City ay isang halimbawa ng arkitekturang Renaissance. Ito ay isang malaking simbahan na nagpapakita ng kapangyarihan ng Simbahang Katoliko. Ang mga arkitekto ay nag-aral ng mga lumang gusali para makakuha ng bagong ideya. Sa pagdating ng modernong panahon, ang arkitektura ay patuloy na nagbago. Gumamit ng mga bagong materyales tulad ng bakal at salamin. Ang mga skyscraper ay itinayo sa mga lungsod. Ang Empire State Building sa New York ay isang sikat na halimbawa. Ang mga arkitekto ay nag-eksperimento sa mga bagong disenyo at teknolohiya. Ang arkitektura ay naging mas malikhain at inobatibo. Ang mga gusali ay hindi lamang tirahan kundi pati na rin sining. Ngayon, ang arkitektura ay patuloy na nagbabago. May mga gusali na eco-friendly at sustainable. Ang mga arkitekto ay naghahanap ng mga paraan para magtayo ng mga gusali na maganda, matibay, at responsable sa kapaligiran. Ang arkitektura ay isang mahalagang bahagi ng ating kultura at kasaysayan. Ipinapakita nito kung paano tayo nabuhay at kung ano ang ating pinahahalagahan. Ang mga gusali ay nagkukuwento tungkol sa ating nakaraan at nagbibigay-inspirasyon para sa ating kinabukasan. Ngayon, makikita natin ang iba't ibang estilo ng arkitektura sa buong mundo. May mga gusali na simple at praktikal, at may mga gusali na kakaiba at moderno. Ang arkitektura ay hindi lamang tungkol sa paggawa ng gusali. Ito ay tungkol din sa paglikha ng espasyo na komportable at maganda para sa mga tao. Ang arkitektura ay isang sining at isang agham. Kailangan ng kaalaman sa matematika, physics, at sining para makagawa ng isang mahusay na gusali. Ang mga arkitekto ay kailangang maging malikhain at magaling sa problema solving. Kailangan nilang isipin kung paano gagamitin ang espasyo, kung paano gagawing matibay ang gusali, at kung paano ito gagawing maganda. May mga arkitekto na nagtatrabaho sa malalaking proyekto tulad ng mga skyscraper at shopping mall. May mga arkitekto rin na nagtatrabaho sa maliliit na proyekto tulad ng mga bahay at apartment. Kahit anong proyekto, mahalaga na ang arkitekto ay may passion sa kanyang trabaho. Kailangan niyang isipin ang mga tao na gagamit ng gusali at kung paano ito makakatulong sa kanilang buhay. Ang arkitektura ay hindi lamang para sa mga mayayaman. Lahat ay nangangailangan ng tirahan at espasyo na komportable. Kaya, mahalaga na ang arkitektura ay accessible sa lahat. May mga organisasyon na nagtatrabaho para magtayo ng mga bahay para sa mga mahihirap. Ito ay isang paraan para magamit ang arkitektura para makatulong sa iba. Ang arkitektura ay isang mahalagang bahagi ng ating lipunan. Ito ay nakakaapekto sa kung paano tayo nakatira, nagtatrabaho, at naglalaro. Ang mga gusali ay nagbibigay sa atin ng proteksyon, seguridad, at kaginhawaan. Sila rin ay nagpapakita ng ating kultura at kasaysayan. Sa hinaharap, ang arkitektura ay patuloy na magbabago. May mga bagong teknolohiya at materyales na ginagamit para magtayo ng mga gusali. Ang mga arkitekto ay naghahanap ng mga paraan para magtayo ng mga gusali na mas matibay, mas maganda, at mas eco-friendly. Ang arkitektura ay isang propesyon na nangangailangan ng maraming pag-aaral at pagsisikap. Kailangan mong maging mahusay sa matematika, physics, at sining. Kailangan mo rin maging malikhain at magaling sa problema solving. Kung gusto mong maging arkitekto, kailangan mong mag-aral ng arkitektura sa kolehiyo. Maraming mga unibersidad sa Pilipinas na nag-aalok ng kursong arkitektura. Pagkatapos mong makapagtapos, kailangan mong kumuha ng lisensya para makapagtrabaho bilang isang arkitekto. Ang arkitektura ay isang mahirap pero rewarding na propesyon. Kung may passion ka sa paggawa ng gusali at gusto mong makatulong sa iba, ito ay isang mahusay na career para sa iyo. Ang arkitektura ay mahalaga dahil ito ay nakakaapekto sa ating pang-araw-araw na buhay. Ang mga gusali na ating ginagamit ay dinisenyo ng mga arkitekto. Sila ay nag-iisip kung paano natin gagamitin ang espasyo at kung paano ito gagawing komportable at ligtas. Ang arkitektura ay hindi lamang tungkol sa aesthetics. Ito ay tungkol din sa functionality. Ang isang mahusay na gusali ay dapat na maganda at praktikal. Ito ay dapat na maging madaling gamitin at dapat na matugunan ang mga pangangailangan ng mga tao na gagamit nito. Ang arkitektura ay nagpapakita rin ng ating kultura at kasaysayan. Ang mga gusali ay nagkukuwento tungkol sa ating nakaraan. Sila ay nagpapakita kung paano tayo nabuhay at kung ano ang ating pinahahalagahan. Ang mga lumang gusali ay maaaring magbigay sa atin ng ideya tungkol sa kung paano nabuhay ang mga tao noong unang panahon. Ang mga modernong gusali naman ay nagpapakita ng ating mga kasalukuyang teknolohiya at disenyo. Kaya, ang arkitektura ay isang mahalagang bahagi ng ating pamana. Dapat natin itong pangalagaan at pahalagahan.

5 A2 Tagalog Stories Stories for Basic Level Students

Browse by Level

Ang Ilog

Takbuhan: Bilisan Mo!

Ang Modelo ni Tatay

Kulayan Natin ang Bahaghari

Ano ang Arkitektura?